Kiedy wchodzisz w temat kolarstwa, jednym z głównych powodów zakłopotania jest ogrom aktualnej bazy rowerowej. W tym blogu postaram się bardziej przybliżyć temat kategoryzacji współczesnych rowerów i wskazać różnice pomiędzy głównymi typami rowerów.

Wraz z rozkwitem branży rowerowej w ostatniej dekadzie pojawił się także boom w kategoriach rowerów. Chodzi o to, że producenci dokładają wszelkich starań aby zaoferować rower dla każdego bez względu w jakich warunkach drogowych się porusza. Możesz jeździć i czerpać z tego radość na jakimkolwiek rowerze, ale jeśli planujesz zakup roweru warto wiedzieć jakie są różnice pomiędzy poszczególnymi typami rowerów dostępnych na rynku i który z nich będzie dla nas odpowiedni.


Rowery szosowe

Smukły, bez zbędnych dodatków i tak lekki jak to możliwe – to są rowery z przeznaczeniem na ściganie po szosie (jak sama nazwa sugeruje) w wydarzeniach sportowych ze wspólnego startu.

Charakteryzują się dużą liczba przełożeń; bardzo wąskimi oponami, zazwyczaj 23 mm lub 25 mm szerokości; obniżoną kierownicą typu "baranek".

Nawet jeśli się nie ścigasz, szybka, ostra jazda na jednym z takich rowów może sprawić wiele frajdy. W słoneczne lipcowe popołudnie możesz udawać, że bierzesz udział w jednym z wyścigów Tour de France nawet jeśli w rzeczywistości pokonujesz tylko okoliczne pagórki.

Wysokiej klasy rowery szosowe, zwłaszcza te wykorzystywane w profesjonalnym ściganiu, posiadają ramy wykonane z kompozytu włókna węglowego (karbonu) aby jak najbardziej zredukować wagę roweru. Ramy tworzone są też z tytanu, aluminium i stali jednak poza tymi karbonowymi najczęściej spotkać możemy ramy aluminiowe. W każdym razie, każdy z tych materiałów używanych do budowy ramy posiada własne właściwości i parametry techniczne.

Koła w rowerze szosowym występują w rozmiarze określanym jako 700c. Parametr ten pochodzi z systemu francuskiego, który obecnie jest poddawany szerokiej dyskusji. To co powinieneś wiedzieć to fakt, że jest to uniwersalny rozmiar w rowerach szosowych dedykowanym osobom dorosłym.

Rowery szosowe wyposażane są w trzy rodzaje opon. W większości tańszych modeli stosowane są klasyczne opony z dętką w środku, ale możemy spotkać też systemy bezdętkowe. Co raz bardziej popularne stają się tzw. szytki, czyli opony zszyte w jedną całość z dętką. W takim rozwiązaniu, dętka jest przyklejana za pomocą kleju lub taśmy do specjalnej obręczy. Obręcz do szytek różni się od klasycznej obręczy tym, że nie ma rantu do zaczepienia opony i tym samym jest bardziej płaska. Aby przymocować szytkę do obręczy używa się kleju lub specjalnej taśmy klejącej. Rozwiązanie te stosowane jest w zawodowym i pół amatorskim sporcie.

Hamulce w rowerach szosowych to hamulce szczękowe, tj. hamowanie odbywa się poprzez docisk klocków hamulcowych do obręczy. Hamulce tarczowe pomimo, że pojawiają się w niektórych modelach szosowych, nie są dopuszczone do użytku w wyścigach zawodowych.

Aerodynamika jest głównym celem pozycji rowerzysty na rowerze szosowym, dlatego też geometria ram rowerów szosowych uwzględnia istotne nachylenie i zasięg od siodła po kierownicę. Trzeba jednak pamiętać, że taka pozycja wymaga od rowerzysty odpowiedniej sprawności fizycznej i elastyczności.

Jest rozpowszechnione przekonanie, że rowery szosowe są niekomfortowe, ale jest to nieprawda jeśli dany model został poprawnie dobrany do naszych preferencji. Profesjonalni kolarze, jeżdżą takimi rowerami przez trzy tygodnie podczas całego wyścigu Tour de France, co byłoby niemożliwe gdyby zawodnicy cierpieli męczarnie. Aczkolwiek, nie podlega dyskusji, że wąskie, wysokociśnieniowe opony stosowane w rowerach szosowych, przenoszą na rowerzystę wiele wibracji. Dlatego też, rowery szosowe najlepiej pracują na drogach o dobrej, gładkiej nawierzchni.


Rowery cyclocross

Cyclocross to dyscyplina kolarska ścigania się na rowerach z kierownicami typu "baranek" i grubszymi oponami z uwydatnionym bieżnikiem na krótkich dystansach, zazwyczaj w miejscach takich jak miejskie parki. Obejmuje miks nawierzchni i przeszkód takich jak niskie barierki, strome podbiegi i piaszczyste doły. I błoto. Duuużo błota!

Rowery cyclocross przeznaczone do ścigania są więc trochę wyższe niż rowery szosowe i posiadają większy prześwit wokół opon ze względu na błoto. Często wyposażone są w hamulce szczękowe typu cantilever, ale odkąd hamulce tarczowe zostały dozwolone w cyclocrossie parę lat temu, to "tarczówki" wiodą prym.

Przełożenia są zazwyczaj "gęste", z zębatkami w korbie 46/36 tak aby zapewnić szybką i bezproblemową zmianę biegów. Niektórzy kolarze używali i nadal używają napędów z jedną tarczą z przodu. Aktualnie rozwiązanie te staje się coraz bardziej popularne, tym bardziej, że technologia "jednonapędowa" na dobre zawitała w kolarstwie górskim.

Zdolność do jazdy przy zachowaniu mniejszego ciśnienia a jednocześnie z mniejszą szansą przebicia sprawia, że klasyczne opony dętkowe są wciąż popularne w cyclocrossie, aczkolwiek coraz częściej rowery przełajowe wyposażane są w szytki. Przepisy dotyczące wyposażenia rowerów wyścigowych ograniczają użycie opony do szerokości 33 mm. Prawdopodobnie dzieje się tak dlatego, by nie dopuścić aby rowery cyclocross przeistoczyły się w rowery górskie z kierownicą typu baranek.

Stal i tytan są wciąż okazjonalnie wykorzystywane jako materiał do budowy ram w rowerach cyclocross, jednak potrzeba dążenia do utrzymania niskiej wagi tych rowerów, tak aby można je było dość łatwo przenosić podczas biegowych fragmentów wyścigu oznacza, że dominuje tu aluminium i karbon.

W ostatnich latach, wielu kolarzy zorientowało się, że z racji tego, że rowery cyclocross, mające zdolność pomieścić szersze opony, mogą być z powodzeniem używane w warunkach miejskich, zwłaszcza tam, gdzie drogi nie należącą do najlepszych. Doprowadziło to do powstania rowerów tzw. "soft" cyclocross z zamocowaniem pod bagażnik i błotniki i z mniej sportowym napędem. Po zabiegu zmiany opon na szersze, te rowery są w stanie sprostać niemal każdym warunkom jazdy, od szutrów i innych bezdroży po pierwsze zawody cyclocross.


Rowery gravelowe

Po części rower cyclocross, po części szosowy i trochę rower trekkingowy, nowo powstała kategoria znana jako rowery gravelowe lub przygodowe ( z ang. adventure bikes) może okazać się najbardziej wszechstronną ze wszystkich innych grup rowerów z obniżoną kierownicą typu baranek.

Cechą wyróżniającą rowerów gravelowych jest duża ilość wolnego miejsca w ramie by pomieścić szerokie opony i pozycja jazdy, która jest mniej sportowa i agresywna niż w rowerach cyclocross. Oznacza to, że rowery te idealnie nadają się do jazdy po bezdrożach i mniej technicznych szlakach, ale w razie potrzeby świetnie poradzą sobie na szosie nie zważając na napotkane dziury i wyboje.

Wielofunkcyjność jest kluczową częścią koncepcji, więc rowery gravelowe standardowo wyposażone są w uchwyty umożliwiające montaż bagażnika i błotników.

Możesz używać ich do dojazdów do szkoły lub pracy, czy nawet do dalszych wycieczek, wykorzystując przy tym niskie przełożenia typowe dla roweru trekkingowego.

Bez zbędnych restrykcji odnośnie wyposażenia, rowery gravelowe powszechnie posiadają tarczowe hamulce.

Ramy zbudowane są zazwyczaj z aluminium lub karbonu by zachować niską wagę, aczkolwiek zdarzają się też warianty stalowe. Firma Litespeed ostatnio wypuściła na rynek gravelowe ramy wykonane z tytanu.

Podczas gdy rowery gravelowe wyposażone są w standardowe szosowe kierownice typu baranek i inne podobne komponenty jak w rowerach szosowych, można by obstawiać, że wraz z rozwojem tej kategorii kolarstwa zobaczymy pewne zmiany w kwestii szerokości i kształtu kierownicy, jak i przełożeń.

W ubiegłym roku, mogliśmy zauważyć, że producenci wprowadzili do swojej oferty rowery gravelowe z napędem marki SRAM, w kombinacji jedno przełożenie z przodu i kasetą o szerokim zakresie z tyłu.


Rowery endurance

Są to rowery sportowe, które można określić jako łagodniejszą wersję roweru szosowego. Zaprojektowane są w taki sposób aby zwiększyć komfort kolarza podczas jednodniowych jazd. Posiadają dłuższą główkę ramy i krótszą górną rurę ramy dzięki czemu zapewniają bardziej wyprostowaną sylwetką rowerzysty.

Mimo wszystko, są to wciąż rowery szosowe, jednak biorąc pod uwagę różne (czyt. słabe) warunki drogowe, wyposażone zostały w szersze opony niż te w typowym rowerze szosowym a to zapewnia lepsze trzymanie się nawierzchni i większy komfort jazdy. Niektóre rowery endurance posiadają nawet uchwyty do zamocowania błotników więc świetnie się sprawdza nawet przy gorszej pogodzie.

Z racji tego, że nie są dedykowane do ścigania się, rowery endurance mogą posiadać też hamulce tarczowe i systemy amortyzujące wibracje powstające podczas jazdy.

Jeśli chodzi o kwestię przełożeń, to w rowerach endurance jest ich zazwyczaj mniej niż w typowych rowerach szosowych. Zamiast szosowego zestawu zębatek w korbie 53/39, znajdziesz tu zazwyczaj kompaktowy zestaw 50/34 i większe zębatki z tyłu.

W rowerach endurance spotkamy tez cała gamę różnych materiałów używanych do budo ram. Od stali i tytanu po ultra-lekkie włókna węglowe i aluminium.

Oprócz wygodnej pozycji jazdy i pozostałych detali omówionych powyżej, rowery endurance mają wiele cech wspólnych z klasycznymi rowerami szosowymi, wliczając w to koła 700c, szytki, wąskie siodła i kierownice typu "baranek".


Rowery fitness (hybrydowe)

Nie są to rowery, którym przykłada się wiele uwagi w świecie rowerowym, jednak ze względu na liczne walory praktyczne, hybrydy zyskują na popularności i są aktualnie najlepiej sprzedającą się kategorią rowerów w Wielkiej Brytanii. Jak sama nazwa sugeruje, rowery hybrydowe posiadają cechy zaczerpnięte z rowerów szosowych i rowerów górskich.

Z rowerów szosowych pochodzą lekkie ramy i duże koła w rozmiarze 700c. Z górskich zapożyczono proste kierownice i hamulce typu cantilever lub tarczowe. Duże koła natomiast sprawiają, że rowery fitness wygrywają z górskimi jeśli chodzi o jazdę w mieście. Opony są zazwyczaj pośredniej szerokości między szosowymi a górskimi, co sprawia, że hybrydy są bardziej komfortowe i lepiej radzą sobie przy pokonywaniu nierówności.

Ze względu na połączenie wytrzymałości z niską masą, rowery fitness są niemal zawsze produkowane z aluminium. Czasami posiadają widelce amortyzowane, które są raczej tylko zbędnym dodatkiem dodającym wagi bez większego przełożenia tego na użyteczność.

Zawsze wyposażone są w uchwyty na bagażnik i błotniki, a niektóre modele są firmowo doposażone w te akcesoria. Rowery fitness przeznaczone na rynek europejski mogą być dodatkowo wyposażone w oświetlenie zasilane z prądnicy w przedniej piaście i blokadę tylnego koła.